صادق آئينه وند
239
ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )
ساقهايش ورم كرد . ( ر . ك : رجال ابن داود . تاريخ الطّبرى . ريحانة الأدب ) . 30 - اشتر نخعى مالك بن حارث نخعى ، از شجاعان تابعين و از اخصّ اصحاب حضرت امير المؤمنين ( ع ) است . در جنگ يرموك و جمل و صفّين شركت كرد . در دورهى خلافت حقّهى امام على ( ع ) به حكومت مصر تعيين شد . احاديث بسيارى در مدح وى وارد شده است . حضرت امير در نامهاى كه به اهل مصر مىنويسند ، از او چنين ياد مىكنند و نام مىبرند : « من بندهاى از بندگان خدا را به سوى شما فرستادم كه در روزگار ترس به خواب نرود و از مقابله با دشمنان خدا از ترس شكست ، گام پس ننهد . او شجاعترين بندگان خداست و در حسب ، از همه گرامىتر و بر نابكاران از آتش ، گدازندهتر و از پليدى و ننگ از همه دور تر است . او حارث اشتر است ، نه ضرب دستش سست است و نه شمشيرش كند . به گاه حذر ، بردبار است و به هنگامهى نبرد استوار رأى و برخوردار از صبر جميل . از او بشنويد و فرمانش ببريد » . ابن ابى الحديد ، در وصفش گفته است : « او قهرمان نبرد بود و بخشاينده ، سرور بود و بردبار ، شيوا بود و شاعر ، نرمى و سختى را هردو باهم داشت . در جاى يورش ، يورش مىبرد ، و در جاى نرمش ، نرمى مىكرد . محدّثان ، حديثى آوردهاند كه براى اشتر فضيلتى بزرگ به همراه دارد و آن شهادت قطعى پيامبر گرامى ( ص ) است بر ايمان او : « يكى از شما در بيابانى بميرد و دستهاى از مؤمنان بر بالينش حاضر آيند » . اين حديث ، اشاره به وفات حضرت ابو ذر در ربذه و رسيدن مالك اشتر و حجر بن عدىّ بر بالاى جنازهى او دارد . گفتهاند در صفّين هيچكس چون اشتر جانفشانى نكرد . كسى گويد : « مالك اشتر را در صفّين ديدم كه تيغى يمانى در كف داشت بسان برق جهنده ، و چون سرنگونش مىكرد چونان سيل از كفش سرازير مىشد و با آن پيش مىتاخت » .